หากพูดถึงประเทศจอร์เจีย (Georgia) หลายคนอาจนึกถึงเมืองหลวงอย่างทบิลิซี เทือกเขาคอเคซัส หรือแหล่งผลิตไวน์เก่าแก่ของโลก แต่รู้หรือไม่ว่า ภายในดินแดนของจอร์เจียยังมี “อับคาเซีย (Abkhazia)” ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีสถานะทางการเมืองซับซ้อนที่สุดแห่งหนึ่งของโลก
แม้อับคาเซียจะมีรัฐบาล กองทัพ ธงชาติ และใช้การบริหารของตนเอง แต่ในทางกฎหมายระหว่างประเทศ พื้นที่แห่งนี้ยังถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของประเทศจอร์เจีย
อับคาเซียอยู่ที่ไหน
อับคาเซียตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศจอร์เจีย ติดชายฝั่งทะเลดำ (Black Sea) และมีพรมแดนด้านเหนือเชื่อมต่อกับรัสเซีย
พื้นที่ประมาณ 8,660 ตารางกิโลเมตร
เมืองหลวงคือ ซุคฮูมี (Sukhumi)
มีประชากรราว 240,000 คน
ใช้เงินรูเบิลรัสเซีย (Russian Ruble) เป็นหลัก
ภาษาราชการ ได้แก่ ภาษาอับคาซ และภาษารัสเซีย
พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขา มีชายหาดริมทะเลดำและธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ จึงเคยเป็นเมืองตากอากาศยอดนิยมของอดีตสหภาพโซเวียต
ทำไมอับคาเซียจึงเป็นพื้นที่พิพาท
เดิมอับคาเซียเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียต ภายใต้สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตจอร์เจีย
เมื่อสหภาพโซเวียตล่มสลายในปี ค.ศ. 1991 จอร์เจียประกาศเอกราช แต่อับคาเซียต้องการแยกตัวออกจากจอร์เจีย ทำให้เกิดสงครามระหว่างปี ค.ศ. 1992–1993
สงครามครั้งนั้นทำให้มีผู้เสียชีวิตและประชาชนจำนวนมากต้องอพยพออกจากพื้นที่ ก่อนที่ฝ่ายแบ่งแยกดินแดนจะเข้าควบคุมอับคาเซียได้เกือบทั้งหมด
หลังจากนั้น อับคาเซียได้จัดตั้งรัฐบาลของตนเองและบริหารพื้นที่อย่างอิสระมาจนถึงปัจจุบัน
รัสเซียมีบทบาทอย่างไร
ในปี ค.ศ. 2008 หลังสงครามรัสเซีย-จอร์เจีย รัสเซียได้ประกาศรับรองอับคาเซียเป็นรัฐเอกราช
นอกจากรัสเซียแล้ว ยังมีเพียงไม่กี่ประเทศที่รับรองอับคาเซีย เช่น
นิการากัว
เวเนซุเอลา
นาอูรู
ซีเรีย (แม้สถานะทางการทูตอาจเปลี่ยนแปลงได้ในอนาคต)
อย่างไรก็ตาม ประเทศส่วนใหญ่ของโลก รวมถึงองค์การสหประชาชาติ (UN) ยังคงถือว่าอับคาเซียเป็นดินแดนส่วนหนึ่งของประเทศจอร์เจีย
ทำไมหลายประเทศจึงไม่รับรองอับคาเซีย
หลายประเทศกังวลว่า หากยอมรับการประกาศเอกราชของอับคาเซีย อาจกลายเป็นแบบอย่างให้ดินแดนแบ่งแยกอื่น ๆ ทั่วโลกเรียกร้องเอกราชเช่นเดียวกัน
นอกจากนี้ หลายประเทศยังยึดหลักการเคารพบูรณภาพแห่งดินแดน (Territorial Integrity) ของประเทศสมาชิกสหประชาชาติ จึงยังคงยอมรับว่าอับคาเซียเป็นส่วนหนึ่งของจอร์เจีย
ปัจจุบันอับคาเซียปกครองตัวเองหรือไม่
ในทางปฏิบัติ อับคาเซียมีรัฐบาล ประธานาธิบดี รัฐสภา กองกำลังความมั่นคง และระบบราชการของตนเอง
อย่างไรก็ตาม รัสเซียมีบทบาทสำคัญทั้งด้านเศรษฐกิจ การทหาร และการสนับสนุนงบประมาณ ทำให้หลายฝ่ายมองว่าอับคาเซียยังพึ่งพารัสเซียอย่างมาก
นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางไปได้หรือไม่?
สามารถเดินทางไปได้ แต่มีข้อจำกัด
นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มักเดินทางเข้าพื้นที่ผ่านทางรัสเซีย เนื่องจากด่านฝั่งจอร์เจียไม่ได้ยอมรับการเข้าออกในลักษณะดังกล่าว
หากเดินทางเข้าอับคาเซียจากรัสเซีย อาจส่งผลต่อการเดินทางเข้าประเทศจอร์เจียในอนาคต เพราะรัฐบาลจอร์เจียถือว่าการเข้าพื้นที่ดังกล่าวโดยไม่ได้ผ่านด่านตรวจคนเข้าเมืองของจอร์เจียเป็นการเข้าประเทศโดยผิดกฎหมาย
ดังนั้น ผู้ที่วางแผนเดินทางควรตรวจสอบข้อกำหนดล่าสุดของทั้งจอร์เจียและอับคาเซียก่อนเสมอ
เศรษฐกิจของอับคาเซีย
เศรษฐกิจของอับคาเซียพึ่งพา
การท่องเที่ยว
เกษตรกรรม
การส่งออกผลไม้
การสนับสนุนจากรัสเซีย
นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่เป็นชาวรัสเซียที่นิยมมาพักผ่อนริมทะเลดำในช่วงฤดูร้อน
สรุป
อับคาเซียเป็นหนึ่งในดินแดนที่มีสถานะทางการเมืองซับซ้อนที่สุดของโลก แม้จะมีการปกครองตนเอง มีรัฐบาล ธงชาติ และระบบบริหารของตนเอง แต่ประชาคมโลกส่วนใหญ่ยังถือว่าเป็นดินแดนของประเทศจอร์เจีย
ด้วยประวัติศาสตร์ ความขัดแย้ง และบทบาทของรัสเซีย ทำให้อับคาเซียยังคงเป็นประเด็นสำคัญด้านภูมิรัฐศาสตร์ของภูมิภาคคอเคซัส และเป็นตัวอย่างของพื้นที่ที่ “ปกครองตนเองโดยพฤตินัย แต่ยังไม่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในทางกฎหมายระหว่างประเทศ”
